Creatieve fitheid
Speculatief ontwerpen
Ook bekend als: Ontwerpfictie, Prototype binnen een toekomstverhaal
Fictieve artefacten en verhalen gebruiken om mogelijke, waarschijnlijke en wenselijke toekomsten te verkennen.
Uit Dancing with Change & Fluidity: anders dan gewoon ontwerp, dat een bestaand probleem oplost, opereert speculative design in het domein van aannames uitdagen en alternatieve werkelijkheden voorstelbaar maken. Het gebruikt fictieve of hypothetische scenario's om toekomsten te verkennen, niet om ze meteen bruikbaar te maken.
De aanpak kent drie bouwstenen:
- Provocerende artefacten – tastbare of digitale objecten die een mogelijke toekomst concreet maken en gesprek uitlokken.
- Narratief – een verhaal dat het artefact plaatst in een geloofwaardige context, zodat mensen zich erin kunnen verplaatsen.
- Participatie – belanghebbenden actief laten meedenken, voor rijkere en diversere toekomstbeelden.
Een verwante variant is design fiction: fictieve prototypes ("diegetic prototypes") die ethische en maatschappelijke vragen over nieuwe technologie zichtbaar maken, zoals een fictieve overheidscampagne over biometrisch toezicht. Organisaties gebruiken speculative design om verder te kijken dan incrementele verbetering en zich voor te bereiden op disruptieve verandering. Het bouwt voort op meerdere toekomsten en gebruikt technieken uit de creatieve technieken-catalogus.
Discussies hierover
Heb je een vraag over dit onderwerp, of een ervaring om te delen? Start een discussie; die blijft aan deze pagina gekoppeld.
Reacties op dit begrip
Nog geen reacties
Wees de eerste die reageert.
Wil je reageren? Log in of meld je gratis aan.